Estatuas musicais
Infantil · Aula
Material: Música
Como se xoga: Bailamos mentres soa a música; cando para, quedamos quietos coma estatuas.
Variante: Estatua dun animal, dunha emoción ou á pata coxa.
Para que xogue todo o grupo: Ninguén queda eliminado. Para quen non oe ben ou ten TEA, un sinal visual (erguer un cartel) ademais da música.
O semáforo
Infantil · Patio
Material: Tres cartolinas: vermella, amarela e verde
Como se xoga: Verde: corremos. Amarelo: camiñamos amodo. Vermello: paramos. O docente ensina as cores.
Variante: Un alumno fai de semáforo. Engadir azul: saltar.
Para que xogue todo o grupo: É visual: vai moi ben con TEA e con alumnado que aínda non entende ben a lingua. En cadeira de rodas, as mesmas ordes.
O pano
· Patio
Material: Un pano
Como se xoga: Dous equipos numerados. Ao dicir un número, sae un de cada equipo a coller o pano e volver sen que o collan.
Variante: Dicir unha suma (3 + 2) en lugar do número.
Para que xogue todo o grupo: Con mobilidade reducida: o pano máis preto do seu lado ou en parellas. Con TDAH, quendas curtas e moitos números.
Pés quietos
· Patio
Material: Unha pelota branda
Como se xoga: Lánzase a pelota cara arriba dicindo un nome; esa persoa cóllea e berra «pés quietos!»; dá tres pasos e tenta tocar a alguén coa pelota.
Variante: Dicir unha palabra dunha categoría (animais, cores) en lugar do nome.
Para que xogue todo o grupo: Pelota grande e branda ou con cascabel (baixa visión). Pódese rodar a pelota en lugar de lanzala.
O espello
Infantil · Aula
Material: Nada
Como se xoga: Por parellas, un fai movementos lentos e o outro cópiaos coma se fose o seu espello. Despois cámbiase.
Variante: Espello de emocións (caras) ou de animais.
Para que xogue todo o grupo: Sen carreiras nin contacto: ideal para alumnado con TEA, ansiedade ou mobilidade reducida (pódese facer sentado).
Que vén o crocodilo
Infantil · Patio
Material: Dúas cordas ou xices para marcar o río
Como se xoga: Un alumno é o crocodilo dentro do río. Os demais cruzan dunha beira á outra sen que os toque; quen é tocado convértese en crocodilo.
Variante: Cruzar saltando, a gatiñas ou coma un animal.
Para que xogue todo o grupo: Unha «illa» segura no medio do río para descansar. Para quen se agobia, ser axudante do crocodilo.
Birlos reciclados
Infantil · Aula
Material: Botellas de plástico cun pouco de auga e unha pelota
Como se xoga: Por quendas, faise rodar a pelota para derrubar as botellas e cóntanse as que caen.
Variante: Botellas con números: sumar os puntos das que caen.
Para que xogue todo o grupo: Distancia á medida de cada un; en cadeira de rodas, cunha rampla (un cartón inclinado).
Pillar do túnel
Infantil · Patio
Material: Nada
Como se xoga: Quen é pillado queda coas pernas abertas coma un túnel; queda libre cando un compañeiro pasa por debaixo.
Variante: Liberar chocando as mans ou dando unha aperta.
Para que xogue todo o grupo: Se a alguén lle custa agacharse, libérase tocándolle o ombro. Petos de cor para quen distingue mal aos compañeiros.
Relevos de animais
· Patio
Material: Conos
Como se xoga: Por equipos, cada un vai ata o cono e volve coma o animal que diga o docente (ra, canguro, cangrexo, oso).
Variante: Con tarxetas de animais que saen ao chou.
Para que xogue todo o grupo: Cada un escolle como moverse se un animal lle custa; o importante é o relevo, non gañar.
A cadea
· Patio
Material: Nada
Como se xoga: Quen pilla, ao tocar a alguén, dálle a man e seguen xuntos; a cadea medra ata pillar a todos.
Variante: Cando a cadea chega a catro, pártese en dúas de dúas.
Para que xogue todo o grupo: Espazo máis pequeno para quen vai máis amodo; a cadea camiña en lugar de correr.
Balón prisioneiro
· Patio
Material: Unha pelota branda
Como se xoga: Dous equipos en dous campos. Lánzase a pelota para tocar a un rival; quen é tocado pasa ao «cárcere» detrás do campo contrario e pode salvarse se toca a alguén desde alí.
Variante: Dúas pelotas á vez; ou vale coller a pelota no aire para salvar a un compañeiro.
Para que xogue todo o grupo: Pelota branda, sempre por debaixo dos ombros. Quen non lanza forte pode facelo rodando ou desde máis preto.
O reloxo (corda)
· Patio
Material: Unha corda longa
Como se xoga: Dous dan á corda e o grupo canta «o reloxo marca a unha, as dúas…»; quen salta dá tantos saltos coma a hora.
Variante: Entrar e saír sen parar a corda; saltar por parellas.
Para que xogue todo o grupo: Quen non salta pode dar á corda ou contar en voz alta; corda baixa e lenta para empezar.
Dez pases
· Patio
Material: Unha pelota e petos
Como se xoga: Dous equipos. Un equipo tenta dar dez pases seguidos sen que o outro roube a pelota. Cóntanse en voz alta.
Variante: Contar en inglés ou de dous en dous; non se pode devolver a quen cha pasou.
Para que xogue todo o grupo: Regra de que todos teñen que tocar a pelota antes de chegar a dez; zona protexida para quen se move con dificultade.
Busca do tesouro
· Patio
Material: Tarxetas con pistas e un plano do patio
Como se xoga: Por equipos, seguen pistas agochadas polo patio coa axuda dun plano ata atopar o tesouro.
Variante: Pistas con preguntas de clase (matemáticas, lingua, inglés).
Para que xogue todo o grupo: Pistas con debuxos para quen le con dificultade; roles no equipo (lector, guía do plano, buscador).
Colle o rabo
· Patio
Material: Un pano ou cinta por alumno
Como se xoga: Todos levan un pano na cintura coma un rabo. Hai que quitar rabos sen perder o propio.
Variante: Quen perde o rabo segue xogando: vai por un novo á «árbore de rabos».
Para que xogue todo o grupo: Ninguén queda eliminado. En cadeira de rodas, o rabo no respaldo.
Circuíto de habilidades
Infantil · Ximnasio
Material: Aros, conos, bancos e colchonetas
Como se xoga: Estacións seguidas: saltar aros, zigzag entre conos, equilibrio no banco, camballadas na colchoneta.
Variante: Cronometralo ou facelo por parellas da man.
Para que xogue todo o grupo: Cada estación con dous niveis (fácil e reto). Para TEA, un plan con debuxos do circuíto e a mesma orde sempre.
O paracaídas
Infantil · Ximnasio
Material: Un paracaídas de xogos ou unha saba grande
Como se xoga: Todos suxeitan o bordo: súbeno e báixano á vez, fan ondas e botan pelotas enriba sen que caian.
Variante: Ao subilo, cambian de sitio por debaixo os que di o docente (os que levan vermello…).
Para que xogue todo o grupo: Xogo cooperativo: todos son necesarios. Sentados tamén se pode xogar.
A mariola
· Patio
Material: Xiz e unha pedra plana
Como se xoga: Debúxanse casas numeradas. Lánzase a pedra a unha casa e percórrese á pata coxa sen pisala nin as raias.
Variante: Casas con letras para formar palabras ou con sumas.
Para que xogue todo o grupo: Pódese facer cos dous pés ou camiñando; casas máis grandes para baixa visión, con cores fortes.
Un, dous, tres, polo inglés
Infantil · Patio
Material: Nada
Como se xoga: Un, de cara á parede, di a frase; os demais avanzan e ao virarse deben estar quietos. Se alguén se move, volve ao inicio.
Variante: Avanzar coma un animal ou cunha postura que di quen para.
Para que xogue todo o grupo: Sen eliminacións; quen volve atrás só retrocede tres pasos.
Coreografía por grupos
· Ximnasio
Material: Música
Como se xoga: Cada grupo inventa oito movementos cunha canción; logo ensínanse entre grupos e xúntase todo nun baile de clase.
Variante: Bailes populares da comunidade (muiñeira, xota, sardana, aurresku...).
Para que xogue todo o grupo: Movementos de brazos para quen baila sentado; tarxetas cos pasos debuxados.
Derruba a torre
· Patio
Material: Conos e pelotas
Como se xoga: Cada equipo defende a súa torre de conos no seu campo e tenta derrubar a do outro lanzando a pelota desde fóra dunha zona.
Variante: Con pases coa man ou co pé (fútbol).
Para que xogue todo o grupo: Rol de «arquitecto» que volve montar a torre; zona de tiro máis preto para quen o precise.
As illas que se afunden
· Patio
Material: Aros (illas)
Como se xoga: Con música, todos se moven; ao parar, hai que meterse nun aro. Cada rolda quítanse aros, pero ninguén queda fóra: temos que caber todos.
Variante: Con só un pé dentro do aro, ou sen falar.
Para que xogue todo o grupo: Cooperativo de verdade: gañan todos ou ninguén. Coidar o contacto con quen non o tolera (pode guiar o grupo).
Volta á calma: o globo
Infantil · Aula
Material: Música tranquila
Como se xoga: Deitados ou sentados, inchamos a barriga coma un globo ao coller aire e desinchámola amodo ao soltalo. Cinco veces.
Variante: Cun peluche enriba da barriga que sobe e baixa.
Para que xogue todo o grupo: Para pechar calquera sesión. Moi útil con TDAH e TEA; tamén se pode usar no recuncho da calma.